سيد جلال مصطفوى كاشانى
183
مجموعه آثار دكتر سيد جلال مصطفوى كاشانى ( فارسى )
نفر شهرت بنيادى پيدا كردهاند كه در كتابهاى اروپايى از آنها تعريف و نام برده شده است ، مخصوصا رازى كه در اروپا به نام Rhazes معروف شد ، ولى بااينكه رازى ، همانطور كه از اسمش پيداست اهل رى ، يعنى ايرانى بوده است ، با اينهمه چون كتابهاى خود را ، طبق معمول آن زمان به زبان عربى نوشته است به اين جهت ، متأسفانه بسيارى از مورخان اروپايى او را عرب دانستهاند . آقاى دكتر محمود نجمآبادى شرح حال رازى را در كتابى به نام شرح حال و مقام محمد زكرياى رازى پزشك نامى ايران ، مفصلا جمعآورى كرده و طبق مداركى كه در صفحهء 25 اين كتاب از قول جمال الدين قفطى و ابن خلكان و ابو الفرج الملطى آورده ، رازى ابتدا بيمارستانى در شهر رى و سپس بيمارستان ديگرى در بغداد بنا نهاده . ابن خلكان از قول ابن جلجل اندلسى مىنويسد : « دبّر مارستان الرّى ثمّ مارستان بغداد فى ايام المكتفى » . در اين بيمارستانها بخشهاى پزشكى ، چشمپزشكى ، جراحى ، ردادى و شعبههاى تخصصى ديگر موجود بوده است . در دايرة المعارف پزشكى فرانسه ، جلد 16 ، صفحهء 299 دربارهء اين موضوع مطالبى مىنويسد . پس از رازى ، در قرن دوازدهم ميلادى ، ابو القاسم ، جراح معروف مسلمان ، پا به عرصهء وجود گذاشت كه در اروپا به نام ابو الكاسيس « 1 » معروف است و لقب او الزهراوى بود . ابو القاسم با علاقهمندى و پشتكار عجيبى ، به عمليات جراحى مىپرداخت و بهزودى ، از اين حيث سرآمد شد و طبق اعتراف محققان اروپا ، در اعمال جراحى ، همواره موفقيت حاصل مىكرد . ابو القاسم كتاب مفصلى در جراحى نوشته است كه براى اولينبار در تاريخ جراحى قديم ، تصوير آلات و ادوات جراحى در اين كتاب ديده مىشود . ( مراجعه شود به دايرة المعارف پزشكى ) در قرن دوازدهم ميلادى جراح ديگرى نيز به نام ابن زهر در ايران معروفيت تام داشته است كه اروپاييان او را در كتب خود به نام Aven zoar ثبت كردهاند .
--> ( 1 ) . Abulcasis